Brugschip

Terug naar de hoofdpagina van de website: klik hier

Een schipbrug

 

Een zeilend vrachtschip vaart met vracht. Een brugschip draagt een wegdek… Waarom?

 

Al sinds de middeleeuwen zijn deze oeververbindingen gebouwd: tientallen scheepjes naast elkaar en voor anker op de rivier. En over al die scheepjes een wegdek. Een schipbrug: een drijvende brug voor mensen, koetsen en vee. Maar hoe ging al die eeuwen de scheepvaart door zo’n brug?

 

De oplossing: een brugdeel dat kon uitdrijven. De rest bleef voor anker liggen. Men liet op dat brugdeel de ankerketting gewoon vieren. Dan dreef dat brugschip met de stroom mee naar achteren. Bij de oever lag ook een anker en aan die ketting werd het schip opzij getrokken. Er was eigenlijk een soort netwerk van ankers. Op die manier kon de schipbrug voor de doorvarende schepen geopend en weer teruggemanoeuvreerd worden.

 

De lieren voor de ankerkettingen werden oorspronkelijk met de hand bediend. Het was zwaar werk om een schip, tegen de stroom in, op zijn plaats te krijgen. Losmaken, doorvaart en weer terug op z’n plaats kostte al gauw drie kwartier.

 

brugschiparnhem1920b

 

Er zijn door de eeuwen heen vele schipbruggen geweest: Kampen, Deventer, Zutphen, Doesburg, Westervoort, Arnhem,  Nijmegen, Hedel, enz.

 

Oorspronkelijk waren dat houten en sinds tweede helft 19e eeuw geklonken ijzeren schepen.

Toen men boogbruggen met grote overspanning over de brede rivieren kon bouwen verdwenen de schipbruggen. De laatste ijzeren schipbrug verdween in 1951 (Doesburg).

Toch is nog één uitdrijvend brugschip bewaard gebleven:

 

Een brugschip uit 1896

 

Dit brugschip was het eerste geklonken ijzeren machine-brugschip in Nederland. Het geklonken  witte huisje bovenop was de machine kamer waarin twee Rennes petroleummotoren van elk 6 PK de lieren lieten draaien. Daardoor werd de openingstijd met een derde bekort. Op de wereldexpositie in Parijs (1900) werd deze ‘moderne’ technische vinding ten toon gesteld.

 

Dit machine-schip was oorspronkelijk een deel van de schipbrug Vianen-Vreeswijk. Toen in 1936 daar de nieuwe vaste brug gereed kwam is de hele vloot schepen naar Zutphen gekomen. Daar deed de schipbrug haar laatste dienst tijdens het meer dan een jaar durende herstel van de vaste brug.

brugschipzutphen

 

Zutphen 1936: het motorscheepje is net gepasseerd en het drijvend brugdeel gaat zich hersluiten

 

 

brugschip2003b

In 2003 teruggevonden als afgedankte drijvende schuur

 

 

brugschiprestauratie1bbrugschiprestauratie2b

Tijdens restauratie kwam het oude brugschip weer tevoorschijn, met de nog oorspronkelijke ijzeren fundaties van het wegdek

 

 

Inrichting van het brugschip

brugschipontwerpindelingb2.jpg

 

Terug naar de hoofdpagina van de website: klik hier